Luận văn tốt nghiệp Bảo lãnh Ngân hàng
Bảo lãnh có vai trò quan trọng trong việc tăng thêm nguồn vốn cho các doanh
nghiệp, thu hút vốn đầu t cho nền kinh tế, nhờ vào uy tín của ngân hàng bảo lãnh,
bảo lãnh trở thành công cụ tiếp cận tới các nguồn vốn của nớc ngoài. Nguồn vốn này
thờng đợc tập trung vào sản xuất, tạo điều kiện cho doanh nghiệp từ đó giúp doanh
nghiệp sản xuất ra các sản phẩm áp ứng nhu cầu thị trờng.
Bảo lãnh ngân hàng góp phần tăng cờng mối quan hệ thơng mại quốc tế giữa các
quốc gia.
II Phân loại bảo lãnh ngân hàng
1. Phân theo mục đích của bảo lãnh
1.1 Bảo lãnh thực hiện hợp đồng
Bảo lãnh thực hiện hợp đồng là một bảo lãnh ngân hàng do tổ chức tín dụng phát
hành cho bên nhận bảo lãnh bảo đảm việc thực hiện đúng, đầy đủ các nghĩa vụ của
khách hàng với bên nhận bảo lãnh theo hợp đồng đã ký kết. Trong trờng hợp khách
hàng không thực hiện đúng và đầy đủ các nghĩa vụ trong hợp đồng, tổ chức tín dụng
thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh đã cam kết.
Đây là loại bảo lãnh đợc dùng phổ biến nhất và có thể không phải yêu cầu một
loại bảo lãnh nào khác ngoài nó trong quá trình mua bán hàng hoá hoặc dự thầu xây
dựng.
1.2 Bảo lãnh dự thầu
Bảo lãnh dự thầu là cam kết của ngân hàng với bên mời thầu bảo đảm nghĩa vụ
tham gia dự thầu của khách hàng. Trong trờng hợp khách hàng bị phạt do vi phạm
quy định dự thầu mà không nộp hoặc nộp không đủ tiền phạt cho bên mời thầu thì tổ
chức tín dụng thực hiện nghĩa vụ đã cam kết. Thực chất mục đích của bảo lãnh dự
thầu là bảo đảm việc ngời dự thầu không rút lui, không ký hợp đồng hoặc thay đổi ý
định khi đã trúng thầu.
5
Luận văn tốt nghiệp Bảo lãnh Ngân hàng
1.3 Bảo lãnh thanh toán
Bảo lãnh thanh toán đợc sử dụng trong các hợp đồng mua bán thiết bị hàng hoá
trả chậm. Quan hệ giữa ngời bán và ngời mua thực chất là quan hệ tín dụng thơng
mại, theo đó ngời mua chấp nhận trả tiền hàng hoá theo kỳ hạn nợ cụ thể. Trong tr-
ờng hợp ngời mua không thanh toán hoặc thanh toán không đủ số tiền theo hợp đồng
thì ngân hàng bảo lãnh chịu trách nhiệm trả thay cho ngời mua nh đã cam kết
1.4 Bảo lãnh bảo đảm chất lợng sản phẩm theo hợp đồng
Loại bảo lãnh đợc sử dụng nh trong lĩnh vực xây lắp để bảo hành cho các công
trình hoặc các hợp đồng nhận thiết bị toàn bộ để bảo hành chất lợng máy móc thiết
bị. Ngân hàng phát hành cho bên nhận bảo lãnh bảo đảm khách hàng thực hiện đúng
các khoản thoả thuận về chất lợng của sản phẩm theo hợp đồng đã ký kết với bên
nhận bảo lãnh. Trong trờng hợp khách hàng bị phạt do không thực hiện đúng các
thoả thuận trong hợp đồng về chất lợng sản phẩm theo hợp đồng đã ký kết với bên
nhận bảo lãnh mà không nộp hoặc nộp không đầy đủ tiền phạt cho bên nhận bảo
lãnh, tổ chức tín dụng thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh đã cam kết.
1.5 Bảo lãnh hoàn lại thanh toán
Bảo lãnh hoàn lại thanh toán là do tổ chức tín dụng phát hành cho bên nhận bảo
lãnh về việc bảo đảm nghĩa vụ hoàn trả tiền ứng trớc của khách hàng theo hợp đồng
đã ký với bên nhận bảo lãnh. Trong trờng hợp khách hàng vi phạm các cam kết với
bên nhận bảo lãnh và phải hoàn trả số tiền cung ứng trớc cho bên nhận bảo lãnh thì
tổ chức tín dụng sẽ hoàn trả số tiền ứng trớc cho bên nhận bảo lãnh.
2. Phân theo phơng thức phát hành bảo lãnh
2.1 Bảo lãnh trực tiếp
Đây là loại hình bảo lãnh đơn giản nhất, đợc thực hiện dựa trên mối quan hệ giữa
3 bên trong quan hệ bảo lãnh, trong đó ngân hàng bảo lãnh cam kết thanh toán trực
tiếp với ngừơi thụ hởng không cần phải qua một ngân hàng trung gian nào cả. Sau
khi ngân hàng đã bồi thờng cho ngời thụ hởng bảo lãnh, ngân hàng có thể trực tiếp
truy đòi bồi hoàn từ ngời đợc bảo lãnh
6
Luận văn tốt nghiệp Bảo lãnh Ngân hàng
Sơ đồ bảo lãnh trực tiếp
Error: Reference source not found
(1) Hợp đồng chính ký kết giữa ngời đợc bảo lãnh và ngời thụ huởng bảo lãnh .
(2) Khách hàng yêu cầu phát hành bảo lãnh
(3) Ngân hàng phát hành th bảo lãnh và chuyển trực tiếp cho ngời thụ hởng (sau khi
xét duyệt và chấp nhận)
2.2 Bảo lãnh gián tiếp
Bảo lãnh gián tiếp là loại bảo lãnh trong đó ngời đợc bảo lãnh sẽ yêu cầu ngân
hàng thứ nhất (gọi là ngân hàng chỉ thị) đề nghị ngân hàng thứ 2 (ngân hàng phát
hành) đa ra cam kết bảo lãnh chuyển cho ngời thụ hởng. Trong loại bảo lãnh này, ng-
ời đợc bảo lãnh không trực tiếp bồi hoàn cho ngân hàng phát hành bảo lãnh mà chính
ngân hàng chỉ thị sẽ chịu trách nhiệm bồi hoàn cho ngân hàng phát hành, thông qua
một cam kết gọi là đối ứng do chính ngân hàng này đa ra. Bảo lãnh đối ứng cũng có
nội dung và điều khoản quy định nh trong bảo lãnh chính. Sau khi đã bồi hoàn cho
ngân hàng phát hành bảo lãnh chính, đến lợt mình ngân hàng chỉ thị lại có thể truy
đổi từ ngời đợc bảo lãnh.
Nh vậy, trong bảo lãnh gián tiếp có ít nhất 4 thành phần tham gia là: Ngân hàng
phát hành bảo lãnh, ngân hàng chỉ thị, ngời đợc bảo lãnh và ngời thụ hởng bảo lãnh.
Bảo lãnh gián tiếp đợc sử dụng chủ yếu trong trờng hợp ngời thụ hỏng là ngời nớc
ngoài và ngân hàng phát hành ở ngay tại quốc gia của ngời thụ hởng. Do vậy, quyền
lợi của ngời thụ hởng đợc bảo vệ chắc hơn.
7
NGân hàng phát hành
Ngời đợc bảo l nhã Ngời thụ hởng bảo
l nhã
(3)
(2)
(1)
Luận văn tốt nghiệp Bảo lãnh Ngân hàng
Sơ đồ bảo lãnh gián tiếp
Error: Reference source not found
(1) Hợp đồng gốc
(2) Khách hàng yêu cầu ngân hàng phục vụ mình ra chỉ thị cho ngân
hàng chính phát hành bảo lãnh.
(3) Ngân hàng thứ nhất chỉ thị cho ngân hàng thứ 2 phát hành bảo lãnh, đồng
thời cam kết bồi hoàn bảo lãnh đối ứng.
(4) Ngân hàng thứ 2 phát hành bảo lãnh: có thể chuyển trực tiếp cho ngời thụ
hởng
3.Phân loại theo đối tợng bảo lãnh.
3.1 Bảo lãnh trong nớc
Là loại bảo lãnh mà ngời yêu cầu bảo lãnh, ngời đợc bảo lãnh và ngân hàng bảo
lãnh ở trong phạm vi 1 quốc gia. Các hình thức áp dụng cho loại bảo lãnh này là: bảo
lãnh dự thầu, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh tiền ứng trớc đ ợc thực hiện
thông qua ngân hàng phát hành th bảo lãnh.
3.2 Bảo lãnh ngoài nớc
Là loại hình bảo lãnh mà trong đó chỉ có một bên ở trong nớc, còn bên kia ở n-
ớc ngoài. Loại hình này thờng sử dụng 1 trong các hình thức bảo lãnh sau:
+ Mở th tín dụng mua hàng trả chậm
+ Ký bảo lãnh trên hối phiếu nhận nợ với nớc ngoài
+Phát hành th bảo lãnh
+Lập giấy chứng nhận kỳ hạn nợ
8
Ngân hàng phát hành
(Ngân hàng thứ hai)
Ngân hàng chỉ thị
(Ngân hàng thứ nhất)
Ngời thụ hởng
bảo l nhã
Ngời đợc bảo l nhã
(1)
(2)
(4)
(3)
Luận văn tốt nghiệp Bảo lãnh Ngân hàng
4. Phân loại theo hình thức sử dụng
4.1 Bảo lãnh vô điều kiện (Bảo lãnh theo yêu cầu)
Bảo lãnh vô điều kiện là loại bảo lãnh mà trong đó việc thanh toán sẽ đợc thực
hiện ngay sau khi ngân hàng nhận đợc yêu cầu đầu tiên của ngời thụ hởng mà không
cần bất cứ môt chứng từ hay một tờ giấy nào kèm theo.Ngân hàng xem đó nh một
lệnh thanh toán không thể từ chối. Điều đó thể hiện loại bảo lãnh này có tính độc lập
rất cao. Nó đợc sử dụng khá phổ biến vì nó có lợi cho ngời thụ hởng bảo lãnh. Tuy
nhiên, lại có nhợc điểm là mang tính chủ quan trong việc đòi bồi thờng, do đó có thể
xảy ra lừa đảo, gian lận nếu ngời thụ hởng không trung thực. Vì vậy, khi sử dụng loại
bảo lãnh này cac bên đối tác phải có độ tin cậy cao.
4.2 Bảo lãnh có điều kiện
Bảo lãnh có điều kiện là loại bảo lãnh mà khi ngời thụ hởng muốn đợc trả tiền
phải xuất trình chứng từ hoặc giâý tờ chứng minh sự vi phạm nghĩa vụ trong hợp
đồng đối tác. Loại bảo lãnh này có nhợc điểm là ngời thụ hởng sẽ phải chịu sự chậm
trễ trong thanh toán bồi thờng, và nó còn có thể gây ra tranh chấp giữa các đối tác.
Với các điều kiện về chứng từ nh thế thì đấy là một loại bảo lãnh kém linh hoạt nên ít
đợc sử dụng trong các dịch vụ của ngân hàng thơng mại.
*Nh vậy, với những ý nghĩa của nghiệp vụ bảo lãnh cũng nh xu hớng phát
triển chung của nền kinh tế thế giới, áp dụng trong điều kiện kinh tế nớc ta đang
chuyển sang nền kinh tế thị trờng, việc ra đời và phát triển nghiệp vụ bảo lãnh Ngân
hàng là một tất yếu khách quan.
III. Quy chế hiện hành về nghiệp vụ bảo lãnh của Ngân hàng
Quy chế bảo lãnh đợc Thống đốc NHNN ban hành ngày 28/08/2000 bao gồm
những nội dung chính sau đây:
1. Phạm vi bảo lãnh
Nghĩa vụ đợc Ngân hàng bảo lãnh bao gồm một, một số hoặc toàn bộ các
nghĩa vụ sau đây
- Nghĩa vụ trả nợ gốc, lãi và các chi phí khác có liên quan đến khoản vay
9
Luận văn tốt nghiệp Bảo lãnh Ngân hàng
- Nghĩa vụ thanh toán tiền mua vật t, hàng hoá, máy móc thiết bị và các khoản
chi phí để khách hàng thực hiện dự án
- Nghĩa vụ thanh toán các khoản thuế, các nghĩa vụ tài chính khác đối với nhà
nớc
- Nghĩa vụ của khách hàng tham gia dự thầu, thực hiện hợp đồng và các quy
định của pháp luật
- Các nghĩa vụ hợp pháp khác do các bên thoả thuận cam kết trong các hợp
đồng liên quan
-Ngân hàng chỉ đợc bảo lãnh theo yêu cầu của khách hàng trong phạm vi, mức
phán quyết đã đợc tổng giám đốc NHTM uỷ quyền xác định tổng mức bảo lãnh phù
hợp với khả năng tài chính của mình.
2. Điều kiện bảo lãnh
Khách hàng muốn đợc bảo lãnh phải có đủ các điều kiện sau:
- Có đầy đủ năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự theo quy định
- Có tín nhiệm trong quan hệ tín dụng thanh toán với ngân hàng bảo lãnh
- Có bảo đảm hợp pháp cho nghĩa vụ đợc bảo lãnh
- Có dự án đầu t hoặc phơng án sản xuất kinh doanh khả thi, hiệu quả khi đề
nghị bảo lãnh vay vốn
- Trong trờng hợp vay vốn nớc ngoài khách hàng phải thực hiện đúng các quy
định của pháp luật về quản lý vay và trả nợ nớc ngoài
3. Hồ sơ đề nghị bảo lãnh
Khi có nhu cầu bảo lãnh khách hàng phải gửi cho ngân hàng bảo lãnh các tài
liệu sau:
- Giấy đề nghị bảo lãnh theo mẫu.
- Hồ sơ về tính pháp lý của doanh nghiệp
- Hồ sơ về tình hình sản xuất kinh doanh (Báo cáo 2 năm gần nhất)
Hồ sơ về dự án đầu t
Hồ sơ về tài sản đảm bảo nghĩa vụ đợc bảo lãnh (nếu áp dụng bảo lãnh có
đảm bảo)
10
Luận văn tốt nghiệp Bảo lãnh Ngân hàng
4.Hợp đồng bảo lãnh
- Hợp đồng bảo lãnh đợc sử dụng theo mẫu do Tổng giám đốc NHTM ban
hành gồm:
+ Tên, địa chỉ của ngân hàng bảo lãnh và khách hàng
+ Số tiền, thời hạn bảo lãnh và phí bảo lãnh
+ Mục đích, phạm vi đối tợng bảo lãnh.
+ Điều kiện thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh
+ Hình thức đảm bảo cho nghĩa vụ bảo lãnh, giá trị tài sản làm đảm bảo
+ Quyền và nghĩa vụ của các bên
+ Quy định về bồi hoàn sau khi tổ chức tín dụng thực hiện các nghĩa vụ bảo lãnh.
+ Giải quyết các tranh chấp phát sinh.
+ Chuyển, nhợng quyền và nghĩa vụ các bên
+ Những thoả thuận khác
* Hợp đồng bảo lãnh có thể đợc sửa đổi, bổ sung hoặc huỷ bỏ nếu có sự thoả
thuận của các bên liên quan.
5. Cam kết bảo lãnh
Cam kết bảo lãnh đợc ngân hàng và khách hàng thống nhất, bao gồm những
nội dung cơ bản sau
+ Tên địa chỉ của ngân hàng bảo lãnh, khách hàng đợc bảo lãnh, bên nhận bảo
lãnh
+ Số tiền bảo lãnh
+ Phạm vi đối tợng và thời hạn hiệu lực của bảo lãnh
+ Hình thức và các điều kiện thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh
6. Phí bảo lãnh
Khách hàng phải trả cho Ngân hàng phí bảo lãnh căn cứ vào mức độ tín
nhiệm và chính sách khách hàng, giám đốc ngân hàng quyết định mức phí bảo lãnh
trong phạm vi NHNN quy định. Mức phí không vợt quá 2%/năm tính trên số tiền còn
đang đợc bảo lãnh. Trờng hợp mức phí bảo lãnh tính theo tỷ lệ này thấp hơn 300.000
đồng thì Ngân hàng đợc thu tối thiểu 300.000 đồng.
11
Luận văn tốt nghiệp Bảo lãnh Ngân hàng
Cách tính phí bảo lãnh:
Giá trị bảo lãnh x % phí x số ngày bảo lãnh
Phí bảo lãnh =
360
7. Thẩm quyền ký bảo lãnh
- Tổng giám đốc NHTM ký và uỷ quyền cho phó tổng giám đốc NHĐT-PT
VN, giám đốc chi nhánh NH đợc phép ký bảo lãnh
- Giám đốc hoặc ngời đợc uỷ quyền hợp pháp bảo lãnh chỉ thực hiện ký bảo
lãnh trong phạm vi đợc tổng giám đốc NHTM uỷ quyền. Phạm vi uỷ quyền và mức
uỷ quyền ký từng loại bảo lãnh quy định cho ngân hàng có văn bản riêng
12
Luận văn tốt nghiệp Bảo lãnh Ngân hàng
Chơng II
Thực trạng hoạt động bảo lãnh ở Chi nhánh
ngân hàng Đầu t và phát triển Hà nội
I . Vài nét về Chi nhánh ngân hàng Đầu t và phát triển Hà nội
1. Lịch sử ra đời và phát triển của ngân hàng
Ngân hàng Đầu từ và phát triển đợc thành lập vào Ngân hàng đầu t vào
ngày27/5/1957 theo Nghị định số 233/ND-TC-TCCB cuả Bộ Tài chính, với tên gọi
ban đầu là chi hàng kiến thiết thành phố Hà Nội, nằm trong Ngân hàng kiến thiết
Việt nam, trực thuộc Bộ Tài chính. Nhiệm vụ của ngân hàng là nhận vốn từ ngân
sách nhà nớc để tiến hành cấp phát và cho vay vốn trong lĩnh vực xây dựng cơ bản.
Từ đầu những năm 70, ngân hàng kiến thiết đợc sát nhập vào hệ thống ngân hàng.
Năm 1982 đợc đổi tên thành chi nhánh ngân hàng đầu t và xây dựng thành phố Hà
nội, nằm trong hệ thống ngân hàng Đầu t và xây dựng Việt Nam.
Ngày 26/11/1990, chủ tịch hội đồng Bộ trởng đã ban hành quy định số 401 về
việc thành lập Ngân hàng Đầu t và Phát triển Việt nam, với các chi nhánh trực
thuộc tại tỉnh, thành phố, đặc khu trực thuộc trung ơng. Theo đó, chi nhánh Ngân
hàng Đầu t và xây dựng Hà nội cũng đợc đổi tên thành chi nhánh Ngân hàng Đầu t
và Phát triển thành phố Hà Nội.
Trớc ngày 1/1/1995, Chi nhánh Ngân hàng đầu t và phát triển Hà nội đã làm
nhiệm vụ nh một ngân hàng Thơng mại quốc doanh, có nhiệm vụ chủ yếu là nhận
vốn từ ngân sách nhà nớc để đầu t vào dự án lớn theo chỉ định của Chính phủ.
Từ ngày 1/1/1995, sau khi tách bộ phận cấp phát vốn ngân sách sang tổng cục
Đầu t và phát triển, Ngân hàng đầu t và phát triển Hà nội mới thực sự là một ngân
hàng thơng mại và tiến hành hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ tín dụng và
dịch vụ ngân hàng.
Ngân hàng đầu t và phát triển là một trong những chi nhánh lớn của Ngân
hàng đầu t và phát triển Việt nam. Trong quá trình hoạt động, ngân hàng thực hiện
13
Luận văn tốt nghiệp Bảo lãnh Ngân hàng
chiến lợc kinh doanh tổng hợp cung cấp các dịch vụ có tính chất cạnh tranh đối với
khách hàng thuộc mọi thành phần kinh tế trong cũng nh ngoài nớc.
2. Cơ cấu tổ chức
Ngân hàng đầu t và phát triển Hà nội có trụ sở chính tại số 4B Lê thánh Tông-
Hà nội. Về cơ cấu tổ chức của Ngân hàng gồm có 7 phòng chức năng, 5 phòng trực
tiếp kinh doanh và các phòng dịch vụ, các bàn tiết kiệm. Ngân hàng đầu t và phát
triển Hà nội có hơn 300 cán bộ và công nhân viên. Đa sô cán bộ của Ngân hàng có
trình độ đại học và trên đại học, đây là một thế mạnh của ngân hàng trong việc thúc
đẩy nhanh hiệu quả hoạt động ngân hàng, nhất là trong tình hình hiện nay.
Sau đây là sơ đồ bộ máy tổ chức của chi nhánh NHĐT &PTHN
14
Ban giám đốc
Các đơn vị
chức năng
Các đơn vị nghiệp vụ
Phòng nguồn vốn
Phòng tài chính kế
toán
Phòng thanh toán
quốc tế
Phòng ngân quỹ
Phòng thông
tin điện toán
Phòng tổ chức cán
bộ
Văn phòng
Phòng tín dụng 1
Phòng tín dụng 2
Phòng tín dụng 3
Phòng tín dụng 4
Các phòng giao
dịch trực thuộc
1, 2, 6, 10, 11, 12, 17,
18
Các bàn tiết kiệm trực
thuộc 1, 2 và 3
Phòng huy động vốn
dân cư
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét