Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
2- Nội dung hợp đồng thuê có quy định: khi kết thúc thời hạn thuê, bên
thuê được quyền lựa chọn mua lại tài sản thuê theo giả danh nghĩa thấp hơn giá
trị thực tế của tài sản thuê tại thời điểm mua lại.
3- Thời hạn cho thuê 1 loại tài sản quy định hoạt động thuê, ít nhất phải
tương đương với giá của tài sản đó trên thị trường vào thời điểm ký hợp đồng.
3. Những bên có liên quan trong một giao dịch cho thuê tài chính
Trong quá trình giao dịch của nghiệp vụ cho thuê trung và dài hạn này
thường có sự tham gia của rất nhiều chủ thể đồng thời giữa các bên có sự liên
đới trong nhiều lĩnh vực theo những chức năng và vai trò nhất định.
3.1. Người cho thuê (Lessor)
Người cho thuê là nhà tài trợ vốn cho người thuê, là người sẽ thanh toán
toàn bộ giá trị mua bán thiết bị theo thoả thuận giữa người thuê và nhà cung cấp
và là chủ sở hữu tài sản về mặt pháp lý. Trong trường hợp cho thuê tài sản của
chính họ thì người cho thuê đồng thời cũng là nhà cung cấp thiết bị máy móc,
động sản khác.
Theo điều 2 của quy chế tạm thời về tổ chức và hoạt động của công ty cho
thuê tài chính tại Việt Nam thì bên cho thuê là công ty cho thuê tài chính có tư
cách pháp nhân, được cấp giấy phép hoạt động theo quy chế này.
Công ty cho thuê tài chính là một loại hình công ty tài chính, hoạt động
chủ yếu là cho thuê máy móc, thiết bị và các động sản khác.
Công ty cho thuê tài chính được thành lập và hoạt động tại Việt Nam bao
gồm:
* Công ty cho thuê tài chính do Ngân hàng, công ty tài chính, công ty tài
chính cùng với doanh nghiệp khác của Việt Nam thành lập.
* Công ty cho thuê tài chính liên doanh giữa bên Việt Nam gồm một hoặc
nhiều ngân hàng, công ty tài chính, doanh nghiệp khác với bên nước ngoài gồm
một hoặc nhiều ngân hàng, công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính và các
tổ chức tài chính quốc tế.
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
* Công ty cho thuê tài chính 100% vốn nước ngoài của ngân hàng, Công
ty tài chính, công ty cho thuê tài chính nước ngoái.
3.2. Người thuê (Lessee)
Người thuê là khách hàng thuê thiết bị, tài sản của người cho thuê hay là
người tài trợ tín dụng của công ty cho thuê tàichính.Người thuê cũng là người có
quyền sử dụng, hưởng thụ những lợi ích do tài sản thuê đem lại và có trách
nhiệm trả những khoản tiền thuê theo thoả thuận.
Theo quy định tại quy chế tạm thời về hoạt động của các công ty cho thuê
tài chính tại Việt Nam thì bên thuê (người thuê) là các doanh nghiệp được thành
lập theo pháp luật Việt Nam, trực tiếp sử dụng tài sản thuê theo mục đích kinh
doanh hợp pháp của mình. Hiện nay bên thuê bao gồm doanh nghiệp Nhà nước.
Công ty trách nhiệm hữu hạn, Công ty cổ phần, doanh nghiệp có vốn đầu tư
nước ngoài, doanh nghiệp tư nhân.
3.3. Nhà cung cấp – nhà ché tạo (Manufacturur or Supplier)
Nhà cung cấp, nhà chế tạo là người cung cấp tài sản, thiết bị theo thoả
thuận với người thuê và các điều khoản mua bán thiết bị đã ký kết với người cho
thuê.
3.4. Người cho vay (Lender)
Người cho vay là một định chế tài chính hay một người nào đó cho người
cho thuê vay một phần của khoản tiền mua sắm thiết bị để cho thuê.
II. CHO THUÊ TÀI CHÍNH
Cho thuê tài chính là một thoả thuận trong đó người cho thuê đồng ý tài
trợ để người thuê sử dụng thiết bị trong một thời gian nhất định, thông thường
bằng thời hạn khấu hao của tài sản cho thuê. Việc cho thuê này còn gọi là thuê
trả tiền giúp cho người thuê có thể hoàn vốn đầu tư và thu lợi nhuận.
1. Các đặc tính của cho thuê tài chính.
(1) Người thuê có thể lựa chọn thiết bị từ nhà sản xuất hoặc đại lý phân
phối.
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
(2) Người thuê có thể thương lượng với nhà sản xuất hoặc đại lý phân
phối về phương thức bảo hành, bảo trì, giao nhận, lắp đặt, giá cả và phương thức
thanh toans.
(3) Người cho thuê mua thiết bị trực tiếp từ nhà sản xuất hoặc đại lý phân
phối.
(4) Người cho thuê vẫn giữ quyền sở hữu đối với thiết bị trong thời gian
sử dụng.Việc cho thuê tài chính cho phép người thuê được lựa chọn mua tài sản
cho thuê trong tương lai vào thời điểm ký thuê phương tiện,thiết bị.
(5) Cho thuê với thời hạn không thể huỷ ngang cho bên cho thuê thu hồi
được vốn đầu tư cũng như có lãi.
(6) Hao mòn thiết bị do bên thuê chịu.
(7) Bên thuê có quyền sử dụng thiết bị trong suốt quá trình thuê khi bên
thuê đã trả tiền và thực hiện theo điều khoản của hợp đồng cho thuê.
(8) Bên thuê chịu trách nhiệm sửa chữa, bảo dưỡng và bảo hiểm phương
tiện thiết bị.
(9) Do bên cho thuê mua phương tiện thiết bị theo yêu cầu của bên thuê
nên thiết bị có thích hợp hay không thuộc trách nhiệm của bên thuê.
(10) Cho thuê tài chính thường được ký kết với khách hàng Thương mại
đối với thiết bị dùng cho nhà máy sản xuất, Thương mại, dịch vụ.
(11) Cho thuê tài chính có thể đáp ứng được việc chọn lựa máy móc, thiết
bị nhằm tiếp tục cho tham gia trong quá trình phát mại phương tiện thiết bị.
2. Các phương thức cho thuê tài chính
2.1. Cho thuê tài chính có sự tham gia của hai bên
Theo phương thức này, trước khi nghiệp vụ cho thuê xuất hiện, tài sản
được dùng để tài trợ đã thuộc quyền sở hữu của người cho thuê bằng cách mua
tài sản hoặc tự xây dựng.
Phương thức tài trợ này thường do các công ty kinh doanh bất động sản
và công ty sản xuất máy móc, thiết bị thực hiện, như các nhà đầu tư xây dựng
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
cao ốc văn phòng, các chung cư, sau đó ký các hợp đồng cho thuê với khách
hàng.
Hình thức tài trợ này có những đặc điểm căn bản sau:
- Hàng hoá thường là những loại tài sản có giá trị không quá lớn và thuộc
các loại máy móc, thiết bị.
- Chỉ có 2 bên tham gia trực tiếp vào giao dịch: người cho thuê và người
đi thuê.
- Vốn tài trợ hoàn toàn do người cho thuê đảm nhiệm.
- Người cho thuê có thể mua lại thiết bị khi chúng bị lạc hậu, lỗi thời.
Phương thức tài trợ này được thực hiện theo sơ đồ sau:
Sơ đồ 1: Cho thuê tài chính có sự tham gia của hai bên
Người cho thuê và người đi thuê ký kết hợp đồng
(2a) Người cho thuê lập thủ tục chuyển giao quyền sử dụng tài sản cho
người đi thuê
(2b) Người cho thuê giao tài sản cho người đi thuê
(3) Theo định kỳ người đi thuê thanh toán tiền thuê cho người cho thuê.
Ngoài những đặc điểm chung của phương thức cho thuê, loại hợp đồng này còn
có những đặc điểm đặc thù như sau:
Người cho thuê Người đi thuê
(1) Sử dụng các loại máy móc, thiết (1) Thuê máy móc, thiết bị từ người
8
Người cho thuê Người đi thuê
2a
1
2a
3
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
bị của chính họ để cho thuê có tài sản đó
(2) Đảm nhiệm toàn bộ vốn tài trợ (2) Ký kết với nhà cung cấp 1 phụ
kiện hợp đồng về cung cấp
(3) Cung cấp loại phụ tùng và dịch
vụ bảo tín cùng với thiết bị theo 1
hợp đồng phụ
(3) Trả tiền thuê theo định kỳ,trả
tiền phụ tùng và dịch vụ
(4) Nhận các khoản tiền thuê, khoản
tiền dịch vụ thu từ hợp đồng phụ
(4) Bán lại thiết bị khi chúng bị lạc
hậu và nhận thuê thiết bị mới
(5) Nhận lại tài sản đã lỗi thời và
cung cấp thiết bị thay thế
2.2. Cho thuê tài chính có sự tham gia của ba bên
Theo hình thức này người thuê sẽ thoả thuận với nhà cung cấp về các điều
khoản mua tài sản mình có nhu cầu và sau đó người cho thuê sẽ tiến hành mua
tài sản để cho người đi thuê thuê. Hình thức này thường được các công ty cho
thuê tài chính sử dụng để tài trợ cho các doanh nghiệp. Rõ ràng theo phương
thức này, người cho thuê chỉ thực hiện việc mua tài sản theo yêu cầu của người
đi thuê và đã được hai bên thoả thuận theo hợp đồng thuê.
Quy trình của phương thức này như sau:
(1a) Người cho thuê và người đi thuê ký kết hợp đồng thuê tài sản
(1b) Người cho thuê và người cung cấp kết hợp đồng mua tài sản
9
Người cho thuê
(Lessor)
Người đi thuê
(Lessee)
Người cung cấp
(Supplier)
(2c) 3
(2d)(1a)(1b)
(2a
(1c)
(2b)
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
(1c) Người cung cấp và người đi thuê ký hợp đồng bảo hành bảo dưỡng
(có thể người cho thuê ký với người cung cấp về việc bảo hành bảo dưỡng tài
sản cho người đi thuê)
(2a) Người cung cấp lập thủ tục chuyển giao quyền sở hữu cho người cho
thuê.
(2b) Người cung cấp chuyển giao tài sản cho người đi thuê
(2c) Người cho thuê thanh toán tiền mua tài sản
(2d) Người cho thuê lập thủ tục chuyển giao quyền sử dụng tài sản cho
người đi thuê.
(3) Theo định kỳ người đi thuê thanh toán tiền cho người cho thuê
phương thức cho thuê tài chính có sự tham gia của 3 bên còn được gọi là thuê
mua thuần (netlease) là phương thức cho thuê tài chính được áp dụng phổ biến
nhất, những ưu điểm nôti bật của nó như sau:
(*) Người cho thuê không phải mua tài sản trước vì thế nên sẽ làm cho
vòng quay của vốn sẽ nhanh hơn vì không phải dự trữ hàng tồn kho.
(*) Việc chuyển giao tài sản được thực hiện trực tiếp giữa người cung cấp
với người đi thuê và giữa họ cũng chịu trách nhiệm trực tiếp về tình trạng hoạt
động của tài sản, cũng như việc thực hiện viẹc bảo hành và bảo dưỡng tài sản.
Như vậy người cho thuê có thể trút bỏ gánh nặng về tình trạng hoạt động của tài
sản.
(*) Người cho thuê không trực tiếp nhận tài sản rồi sau đó chuyển giao
cho người đi thuê và như vậy sẽ hạn chế được rủi ro liên quan đến việc từ chối
nhận hàng của người đi thuê vì do có sự nhầm lẫn về mặt kỹ thuật.
Xuất phát từ những ưu điểm trên đây mà các ngân hàng có các tổ chức tài
chính đã áp dụng chủ yếu phương thức này để tài trợ cho các doanh nghiệp, đặc
biệt đối với cho thuê thiết bị. Trên thế giới có 80% hợp đồng cho thuê tài chính
áp dụng theo phương thức này.
3. Các phương thức tài trợ cho thuê tài chính đặc biệt
3.1. Tái cho thuê (lease back)
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Tái cho thuê hay còn gọi là bán và thuê lại là một dạng đặc biệt của
phương thức cho thuê có sự tham gia của 2 bên. Trong hoạt động kinh doanh có
nhiều doanh nghiệp thiếu vốn lưu động để khai thác tài sản cố định hiện có,
nhưng lại không đủ uy tín để vay vốn lưu động ở các ngân hàng. Trong trường
hợp đó họ buộc phải bán lại một phần tài sản cố định cho ngân hàng hoặc công
ty tài chính, sau đó thuê lại tài sản đó để sử dụng và như vậy các doanh nghiệp
sẽ có thêm nguồn tài chính để đáp ưngs nhu cầu vốn lưu động. Đôi lúc ngân
hàng cũng áp dụng phương thức tài trợ này để giải quyết nợ quá hạn mà không
cần phải dùng đến biện pháp thanh lý tức là đề nghị tuyên bố phá sản doanh
nghiệp khi lâm vào tình trạng khó khăn tài chính. Cần lưu ý rằng khi dùng
phương thức này như một biện pháp giải quyết nợ quá hạn ngân hàng còn kèm
theo các biện pháp như: Kiểm soát các khoản thu, khuyến cáo về việc bán các tài
sản chưa cần dùng, tham gia vào quản trị doanh nghiệp.
Phương thức tái cho thuê áp dụng trong hai trường hợp trên đây là sự
chuyển hoá cho vay ngắn hạn sang tài trợ trung và dài hạn. Nhưng tại sáo ngân
hàng lại chấp nhận tài trợ trung và dài hạn hơn cho vay ngắn hạn? lý do là vì cho
thuê tài chính là kỹ thuật cấp tín dụng ít rủi ró, do đó mà ngân hàng có thể
sửdụng nó thay thế cho vay ngắn hạn khi mà không còn cách nào khác để giúp
cho doanh nghiệp có thể giải quyết được khó khăn về tài chính. Nếu không giải
quyết bằng cách nàythì doanh nghiệp sẽ lâm vào tình trạng phá sản, trong trường
hợp đó ngân hàng có thể bị thiệt hại lớn hơn.
Sơ đồ 3: Tái cho thuê
11
2a
Người cho thuê
(NH hoặc
CTTC)
Người đi thuê
(doanh nghiệp )
2b
(1a)
(1b)
(2c)
(3)
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
(1a) Người cho thuê (NH hoặc công ty tài chính) ký hợp đồng mua tài sản
của doanh nghiệp.
(1b) Người cho thuê và người đi thuê ký hợp đồng
(2a) Doanh nghiệp lập thủ tục chuyển giao quyền sở hữu tài sản cho
người cho thuê.
(2b) Người cho thuê lập thủ tục chuyển giao quyền sử dụng cho doanh
nghiệp
(2c) Người cho thuê trả tiền mua tài sản cho doanh nghiệp. Nếu là biện
pháp giải quyết nợ quá hạn của ngân hàng thì khoản thanh toán này được thu hồi
khoản nợ quá hạn.
Theo định kỳ doanh nghiệp thanh toán tiền thêu cho người cho thuê.
3.2. Hợp đồng cho thuê liên kết (Sundicate Lease)
Hợp đồng cho thuê liên kết là loại hợp đồng gồm nhiều bên tài trợ cho
một người thuê. Sự liên kết này có thể xảy ra theo chiều ngang hay theo chiều
dọc tuỳ theo tính chất của loại tài sản hay khả năng tài chính của nhà trài trợ.
Trong trường hợp tài sản có giá trị lớn, nhiều định chế tài chính hay các nhà chế
tạo cùng nhau hợp tác để cùng tài trợ cho người thuê tài chính hay các nhà chế
tạo lớn giao tài sản của họ cho chi nhánh của họ thực hiện giao dịch tài trợ cho
khách hàng thì hình thành sự liên kết theo chiều dọc. Các bước và đặc điểm
trong giao dịch với người thuê của loại hợp đồng này không khác biệt lớn so với
phương thức cho thuê điển hình.
Sơ đồ 4: hợp đồng cho thuê liên kết
12
Các định chế
tài chính các
nhà chế tạo
Các chi
nhánh
Quyền sở hữu tài sản
Tiền thuê
Các mối quan hệ tương tự
thuê mua TC
Người thuê
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Người cho thuê Người thuê
1- Có thể là sự liên kết giữa các định
chế tài chính và các nhà sản xuất
hay giữa công ty mẹ và các chi
nhánh
1- Là một doanh nghiệp nhận tài sản
thuê
2- Tài sản dùng trong giao dịch
thường là những loại tài sản có giá
trị cao
2- Thực hiện các nghĩa vụ trả tiền
thuê, bảo quản tài sản, chịu rủi ro,
mua bảo hiểm… như trong phương
thức cho thuê
3- Các công ty còn chuyên doanh
cho thuê có trình độ chuyên môn
cao, chuyên sâu trong lĩnh vực công
nghệ hay loại thiết bị cụ thể
4- Các đặc điểm khác trong tương tự
như phương thức cho thuê
3.3. Hợp đồng cho thuê bắc cầu
Đây là hình thức đặc biệt của phương thức cho thuê tài chính, chỉ mới
được phổ biến trong thời gian gần đây, xuất phát từ thực tế là các công ty
Leasing có những hạn chế về nguồn vốn không đủ khả năng tự tài trợ cho khách
hàng.
Theo thể thức cho thuê này, người cho thuê đi vay để mua tài sản cho thuê
từ một hay nhiều người cho vay nào đó. Theo luật pháp của một số quốc gia thí
khoản tiền vay này thường được vượt quá 80% giá trị tài sản tài trợ. Vật thế
chấp cho khoản vay nàylà quyền sở hữu tài sản cho thuê và các khoản tiền thuê
mà người đi thuê sẽ trả trong tương lai. Hình thức cho thuê này đem lại lợi
nhuận và mở rộng khả nắng tài trợ ra khỏi phạm vi nguồn vốn của người cho
thuê.
Sơ đồ 5: Thoả thuận cho thuê bắc cầu.
13
Người cho vay
Tiền
trả
nợ
Tiền
cho
vay
Người cho thuê
Tài sản
Tiền thuê
Người thuê
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Người cho vay Người cho thuê Người thuê
1- Cấp tín dụng và dài
hạn cho người cho thuê
1- Sở hữu tài sản cho
thuê và nhận được sự
miễn giảm thuế
1- Trả tiền thuê tài sản
cho người cho thuê
2- Nhận tiền trả nợ vay
bằng tiền thuê do người
thuê trả theo yêu cầu
của người cho thuê
2- Mượn đối ứng bằng
phần lớn giá trị tài sản
và bảo đảm khoản nợ
vay bằng cả tài sản
cùng với các khoản tiền
cho thuê tài sản đó
2- Những đặc đểm
không có gì khác biệt
so với một giao
dịchcho thuê điển hình
3- Khoản cho vay được
bảo đảm bằng tài sản
và tiền thuê
3- Trả nợ bằng tiền tài
sản. Phần tiền thuê
vượt số tiền vay được
giữ lại
Hình thức cho thuê này thường được sử dụng trong những giao dịch cho
thuê đòi hỏi một lượng vốn đầu tư lớn như: cho thuê một máy bay Thương mại,
một tàu chở lớn, một tổ hợp chuyên ngành lớn…
Cần lưu ý rằng trong hình thức cho thuê này, vốn vay thường chiếm tỷ
trọng lớn trong tổng số tiền tài trợ, người cho thuê vẫn đóng vai trò chủ sớ hữu
tài sản cho thuê và thông thường người cho thuê phải chế chấp chính tài sản mà
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét